Kluczowe różnice
- Morfologia podstawowa bada tylko główne parametry krwi, a morfologia pełna obejmuje dodatkowo szczegółowy opis parametrów czerwonokrwinkowych i rozmaz krwi
- Morfologia pełna pozwala wykryć więcej nieprawidłowości w komórkach krwi i ma większą wartość diagnostyczną
- Morfologia podstawowa jest wykonywana automatycznie, podczas gdy pełna może być analizowana również manualnie przez diagnostę
Spis treści
- Różnice w zakresie badanych parametrów
- Metody wykonywania badań
- Zastosowanie w diagnostyce
- Wskazania do wykonania badań
Morfologia krwi to podstawowe badanie laboratoryjne, które dostarcza informacji o stanie zdrowia pacjenta. Występuje w dwóch wariantach – jako morfologia podstawowa oraz morfologia pełna, zwana również morfologią z rozmazem. Każda z nich ma inne zastosowanie i dostarcza różnych informacji diagnostycznych.
Różnice w zakresie badanych parametrów
Morfologia podstawowa obejmuje analizę głównych składników krwi. Bada się w niej liczbę czerwonych krwinek (erytrocytów), białych krwinek (leukocytów), płytek krwi oraz poziom hemoglobiny i hematokrytu. Te parametry dają ogólny obraz stanu krwi pacjenta.
Morfologia pełna jest znacznie bardziej rozbudowana. Oprócz podstawowych parametrów, zawiera dodatkowo:
- Szczegółowe parametry czerwonokrwinkowe (MCHC, MCV, MCH)
- Dokładne wskaźniki płytkowe (PCT, MPV, PDW)
- Procentowy i bezwzględny udział różnych typów białych krwinek
- Szczegółową ocenę wyglądu i budowy komórek krwi
Metody wykonywania badań
Morfologia podstawowa jest wykonywana wyłącznie przy użyciu automatycznego analizatora hematologicznego. Urządzenie to szybko zlicza i analizuje podstawowe parametry krwi.
W przypadku morfologii pełnej stosuje się dwie metody badania:
- Automatyczną – przy użyciu analizatora
- Manualną – wykonywaną przez diagnostę laboratoryjnego, który ocenia rozmaz krwi pod mikroskopem
Zastosowanie w diagnostyce
Morfologia podstawowa służy głównie do rutynowej kontroli stanu zdrowia. Jest przydatna w wykrywaniu podstawowych nieprawidłowości, ale nie pozwala na szczegółową diagnostykę.
Morfologia pełna ma większe znaczenie diagnostyczne. Pozwala wykryć:
- Zmiany w budowie komórek krwi
- Obecność nieprawidłowych komórek
- Zaburzenia w proporcjach poszczególnych typów krwinek
- Wczesne oznaki chorób krwi
Wskazania do wykonania badań
Morfologia podstawowa jest zalecana podczas:
- Rutynowych badań kontrolnych
- Okresowych badań pracowniczych
- Wstępnej diagnostyki
Morfologia pełna jest wykonywana gdy:
- W morfologii podstawowej wykryto nieprawidłowości
- Istnieje podejrzenie choroby krwi
- Pacjent ma objawy wskazujące na poważne schorzenia
- Lekarz potrzebuje dokładniejszej oceny stanu zdrowia pacjenta
