Kluczowe różnice:
- Autostrady mają wyższą dozwoloną prędkość maksymalną (140 km/h) niż drogi ekspresowe (120 km/h)
- Na autostradach występują tylko skrzyżowania wielopoziomowe, podczas gdy drogi ekspresowe mogą mieć też jednopoziomowe
- Autostrady zawsze mają dwie jezdnie, drogi ekspresowe mogą być jednojezdniowe
Spis treści
- Podstawowe różnice w konstrukcji
- Dozwolone prędkości
- Rodzaje skrzyżowań i dostępność
- Parametry techniczne i bezpieczeństwo
- System opłat
Polski system dróg szybkiego ruchu składa się z autostrad i dróg ekspresowych. Choć oba rodzaje dróg służą do szybkiego przemieszczania się między miastami, istnieją między nimi znaczące różnice w konstrukcji, przepisach i sposobie użytkowania.
Podstawowe różnice w konstrukcji
Autostrady w Polsce muszą posiadać co najmniej dwie jezdnie z minimum dwoma pasami ruchu w każdym kierunku. Jezdnie są zawsze oddzielone barierą ochronną. Drogi ekspresowe mogą mieć konstrukcję jednojezdniową lub dwujezdniową. Ta elastyczność w projektowaniu pozwala na lepsze dostosowanie drogi do lokalnych warunków i natężenia ruchu.
Dozwolone prędkości
Na autostradach obowiązuje najwyższa dozwolona prędkość w Polsce wynosząca 140 km/h. Drogi ekspresowe mają niższe limity prędkości – na odcinkach dwujezdniowych można jechać maksymalnie 120 km/h, a na jednojezdniowych 100 km/h. Różnice w dozwolonych prędkościach wynikają z odmiennych standardów projektowania i poziomu bezpieczeństwa.
Rodzaje skrzyżowań i dostępność
Autostrady charakteryzują się brakiem skrzyżowań jednopoziomowych. Wszystkie połączenia z innymi drogami odbywają się przez węzły wielopoziomowe. Na drogach ekspresowych mogą występować zarówno skrzyżowania wielopoziomowe, jak i wyjątkowo jednopoziomowe z sygnalizacją świetlną. Drogi ekspresowe mają też zwykle więcej węzłów, co ułatwia dostęp do lokalnych miejscowości.
Parametry techniczne i bezpieczeństwo
Autostrady posiadają szersze pasy awaryjne o szerokości 3 metrów, podczas gdy na drogach ekspresowych mają one 2,5 metra. Autostrady mogą mieć łagodniejsze łuki i mniejsze nachylenie (do 4%) w porównaniu do dróg ekspresowych, gdzie dopuszczalne jest nachylenie do 8%. Te parametry wpływają na wyższy poziom bezpieczeństwa na autostradach.
System opłat
System poboru opłat różni się między autostradami a drogami ekspresowymi. Autostrady częściej są płatne i mają wyższe stawki za przejazd. Drogi ekspresowe rzadziej podlegają opłatom, co może być istotnym czynnikiem przy planowaniu trasy podróży. Na obu typach dróg kierowcy pojazdów ciężarowych muszą korzystać z systemu e-TOLL.
